Een omstreden geboortejaar?

Rembrandt werd geboren op 15 juli 1606. Toch?

Er is een beperkt aantal vermeldingen van Rembrandts leeftijd of geboortejaar: zijn inschrijving aan de universiteit, zijn vermelding in het boek Beschrijvinge der stad Leyden van Jan Jansz. Orlers en twee notariële aktes, die zijn opgemaakt in Amsterdam.

Volgens zijn inschrijving aan de universiteit zou Rembrandt in 1606 geboren zijn. Echter, die inschrijvingen kloppen in de 17e eeuw bijna per definitie niet; leerlingen werden bijna altijd ouder voorgesteld dan ze waren, zodat zij en hun familie zo snel mogelijk konden profiteren van de voordelen van de inschrijving, zoals de vrijstelling van belasting op bier en wijn.

Orlers, die in 1614 een uitgebreide historie van de Sleutelstad publiceert, noemt Rembrandt in zijn bijgewerkte editie van 1641 en plaatst zijn geboortejaar in 1606. Gezien de detaillering van het verhaal rijst het vermoeden dat hij Rembrandts moeder, die in 1640 overleed, gesproken heeft. Zonder haar tekort te willen doen, is het toch de vraag hoe goed haar geheugen was; had zij alle geboortejaren van haar 9 kinderen nog in haar hoofd?

Op zich zou er geen reden zijn te twijfelen aan de moeder van Rembrandt, ware het niet dat de schilder zelf in zijn Amsterdamse periode twee aktes liet opmaken bij de notaris, waarin hij zijn leeftijd noemt. Terugrekenend rolt daar het geboortejaar 1607 uit. Een juridisch reden om te liegen over zijn leeftijd had hij niet.Maar wie vergiste zich, Rembrandt of zijn moeder?